IJzeren pad

De rondwandeling is niet alleen een genot voor wandelaars, die zeldzame planten en dieren in vijvers kunnen ontdekken, maar ook voor geschiedenisliefhebbers. De route maakt van een wandeling langs historisch interessante plaatsen een unieke educatieve excursie. Tijdens de wandeling kom je bijvoorbeeld de overblijfselen tegen van muren van voormalige begraafplaatsen van de Romeinse ijzersmelterij. Delen van de bijna 2000 jaar oude industriële nederzetting zijn hier ook te vinden.

Informatieborden langs de route geven informatie over een vervlogen tijdperk.

Informatieborden langs de weg geven informatie over een vervlogen tijdperk.

Toen bosarbeiders in de jaren 1950 vreemde grafheuvels tegenkwamen in het Ahrweiler Stadtwald, vermoedden ze dat hier iets heel bijzonders verborgen lag. Ze meldden hun ontdekking en korte tijd later begonnen archeologen van de Universiteit van Bonn met opgravingen. Al snel werd duidelijk dat er op deze plek in de oudheid een grote fabriek was geweest voor de verwerking van ijzererts.

Vanaf dat moment werd deze plek op de wandelkaarten aangeduid als "Romeinse nederzetting" of "begraafplaats". Bijna geen enkele wandelaar trok zich er iets van aan. Pas meer dan vijftig jaar later herinnerden de verantwoordelijken van het districtsbestuur van Ahrweiler en de gemeenteraad van Bad Neuenahr-Ahrweiler zich de historische schat in het stadsbos.

Het 'IJzeren Pad', dat geschiedenis, ecologie en toerisme wil combineren, werd begin mei 2001 officieel gelanceerd. Dit is een opmerkelijke stap in de goede richting voor wandelaars die van (natuur)beleving houden.

We beginnen onze wandeling op de parkeerplaats voor wandelaars "Alte Mauer" aan de Ramersbacher Straße tussen Ahrweiler en het dorp Ramersbach (Eifel-Ardennen-Straße). Een informatiebord geeft waardevolle achtergrondinformatie. (Houd er rekening mee dat de parkeerplaats voor wandelaars momenteel gesloten is. Als alternatief kunt u starten vanaf de wandelparkeerplaats bij "Waldwinkel" of vanuit Ramersbach).

Volg na ongeveer 300 meter links de borden naar de A7. Even later wijst een bord op de begraafplaats van de Romeinse ijzersmelterij links van het pad. Enkele resten van rechthoekige funderingen en baksteenfragmenten bewijzen dat mensen lang geleden hun doden op verschillende manieren tussen de dennenstammen en braamstruiken begroeven.

Bij de volgende kruising wijst de markering A7 naar rechts. Na een paar meter wordt het bos rechts van ons dunner en liggen de overblijfselen van een bijna 2000 jaar oude industriële nederzetting voor ons. Een wegwijzer legt de ecologische betekenis van de opgraving uit: Talrijke amfibieën zoals kikkers en salamanders en zeldzame planten en insecten vinden hun habitat in de vijvers en hun oevers aan de rand van het opgravingsterrein.

Een ander paneel laat zien hoe we ons de oorspronkelijke omgeving van de overblijfselen van de muur kunnen voorstellen. We leren dat het onder andere de rijke vindplaatsen van ijzererts waren die de Romeinen ertoe brachten om zich hier in de 1e eeuw voor Christus te vestigen. De gebouwen die hier werden neergezet getuigen van een geavanceerde architectuur. Over het geheel genomen was de site in de oudheid waarschijnlijk groter dan de overblijfselen van de muren die vandaag zijn blootgelegd.

Het ijzererts dat hier werd verwerkt kwam van verschillende plaatsen in de omgeving, waar het werd gewonnen in dagbouwmijnen. Voor verdere verwerking werd het in manden gevuld en te paard of per muilezel naar de smelterij vervoerd. Het eigenlijke proces van het maken van ijzeren staven werd uitgevoerd met behulp van zogenaamde raceovens.

Nadat we de opgravingssite goed hebben bekeken, zetten we onze wandeling verder. Na een paar meter slaan we linksaf bij het kruispunt met het oude basaltkruis. Even later komen we bij een breder kruispunt, dat we naar links volgen. Het volgende informatiebord is al van verre te herkennen op de open plek in het bos links van het pad (bord 5 "Breiter Kopf"). In de uitloper van de grond in het talud kunnen vooral onze jongste medewandelaars zich wagen aan de "ijzeroerjacht".

Het gelige gesteente net onder de bovenste laag van de bosbodem is doorspekt met roodachtige tot zwartbruine verkleuringen, die soms duidelijk zichtbaar zijn als aders, soms als lagen. We hebben ijzerhoudend gesteente ontdekt (bruine ijzersteen). Het werd meer dan 250 miljoen jaar geleden gevormd. De plaquette geeft uitleg over de geologische gebeurtenissen die hiertoe hebben geleid. We hebben nu ook een verklaring voor de vele greppels, trechters (pings) en heuvels in het bos langs ons pad.

Met een klein roestrood souvenir in onze broekzak wandelen we even later verder over het historische ijzeren pad. Het bos aan weerszijden van ons pad is ook interessant en werkt duidelijk als een dam. Links zien we aan de typische zure grassen (sedges) dat regenwater hier maar slecht weg kan lopen (wateroverlast). Rechts van het pad geeft de bodemvegetatie een heel ander beeld. Kamperfoelie en braamstruiken gedijen weelderig tussen de dennenstammen.

Op het volgende kruispunt bij de twee rotsblokken gaat het pad rechtdoor omhoog. Ook hier zijn de sporen van de vroege mijnwerkers onmiskenbaar. Als we de bomen en de grondbegroeiing verwijderen, kunnen we ons het "maanlandschap" voorstellen dat hier ooit bestond ten tijde van de ertsmijnwerkers. Er was toen nog geen milieubescherming en de vraag naar grondstoffen voor de ijzerfabrieken was enorm. Even later bereiken we de berghut "Alte Mauer".

Vanaf hier daalt het pad af naar de parkeerplaats bij "Waldwinkel". Bij het oude stenen kruis volgen we de borden "Historische Straße" naar rechts. Bij de boswachtershut met het hertengewei op de gevel gaan we het bos weer in. Even later slaan we linksaf. Het pad leidt ons terug naar open velden en als we de hoogte voor ons hebben overgestoken, ligt Ramersbach voor ons.

Een kwartier later bereiken we de eerste huizen. Dan, ter hoogte van een kleine kapel, komen we bij de weg Ramersbach - Ahrbrück, die we naar links volgen in de richting van het dorpscentrum. Bij de kruising van deze weg met de hoofdweg slaan we rechtsaf. We lopen langs de kerk, het kleine dorpsplein in de schaduw van bomen en de winkel "Tante Emma" tot aan de oude school, waar we voorzichtig de weg oversteken en de borden langs de bosweg volgen tot we even later de binnenplaats van herberg "Halfenhof" bereiken.

Halfer was in de middeleeuwen de naam voor boeren die de helft van hun inkomen aan de landheer moesten betalen als pacht. Het chique pand maakt een uitnodigende indruk. We betreden de rustieke Halfenstube. Talloze foto's, aangevuld met modellen in glazen kasten en allerlei voorwerpen, documenteren het dagelijkse werk van de houtskoolbranders die tot in de 20e eeuw in dit gebied houtskool produceerden. Na een heerlijke maaltijd, afgerond met een klassieke rode Ahrwijn, vervolgen we onze wandeling. We volgen de bewegwijzering en lopen het dorp uit naar de Florianshütte aan de rand van het bos en dalen rechts af de vallei in.

We volgen het wandelpad tot we bij een opvallende splitsing komen. Volg het pad rechts een paar meter tot aan het informatiebord, dat al van veraf duidelijk zichtbaar is. We leren dat er in de Romeinse tijd op deze plek een statig landhuis stond. Er is echter weinig van over. Een paar overblijfselen van muren, fragmenten van bakstenen, meer niet. Terug op het wandelpad gaan we verder de vallei in tot aan de bodem van de beek Bachem, die we oversteken.

Op de tegenoverliggende helling gaan we half rechtsaf de weg op. We volgen deze weg een paar meter naar links tot we bij de volgende wegwijzer komen, die ons naar rechts een bospad op leidt. Aan de rand van het pad verzamelen we keien met overal sporen van rood ijzer. Het pad splitst zich dan. We houden links aan en volgen de markeringen en keren even later terug naar het beginpunt van onze wandeling via het pad dat we hier en daar al kennen.

Bron: Algemeen Bonn
www.ga-bonn.de

Vanaf dat moment werd op de wandelkaarten op deze plaats "Romeinse nederzetting" of "begraafplaats" aangegeven. Bijna geen enkele wandelaar nam er notie van. Pas meer dan vijftig jaar later herinnerden de verantwoordelijken van het bestuur van het district Ahrweiler en de gemeenteraad van Bad Neuenahr-Ahrweiler zich de historische schat in het stadsbos.

Sinds begin mei 2001 bestaat het "IJzeren Pad" officieel om geschiedenis, ecologie en toerisme te combineren. Voor wandelaars die verlangen naar natuur(ervaringen) is dit een opmerkelijke stap in de goede richting.

We beginnen onze wandeling op de wandelparkeerplaats "Alte Mauer" aan de Ramersbacher Straße tussen Ahrweiler en het dorp Ramersbach (Eifel-Ardennen-Straße). Een informatiebord verschaft waardevolle achtergrondkennis. (Let op: de parkeerplaats voor wandelaars is momenteel gesloten. U kunt ook starten vanaf de parkeerplaats voor wandelaars bij de "Waldwinkel" of vanaf Ramersbach).

Na ongeveer 300 meter volgen we de A7 aan de linkerkant. Even later wijst een bord op de begraafplaats van de Romeinse ijzersmelterij links van het pad. Enkele muurresten van rechthoekige funderingen en baksteenscherven bewijzen dat tussen de dennenstammen en bramenstruiken lang geleden mensen op verschillende manieren hun doden begroeven.

Bij het volgende kruispunt wijst de route markering A7 naar rechts. Na enkele meters klaart het bos rechts van ons op en liggen de resten van een bijna 2000 jaar oude industriële nederzetting voor ons. Een bord informeert ons eerst over de ecologische betekenis van de opgravingssite: Talrijke amfibieën zoals kikkers en salamanders, maar ook zeldzame planten en insecten vinden hun habitat in de vijvers en hun oevers aan de rand van het afgravingsterrein.

Een ander paneel laat zien hoe we ons de oorspronkelijke omgeving van de muurresten kunnen voorstellen. We leren dat het onder andere de rijke ijzerertsvoorraden waren die de Romeinen ertoe brachten zich hier in de 1e eeuw v. Chr. te vestigen. De gebouwen die hier werden opgetrokken getuigen van een geavanceerde bouwkunst. In het algemeen was de site in de oudheid waarschijnlijk groter dan de overblijfselen van de muren die nu zijn blootgelegd.

Het ijzererts dat hier werd verwerkt, kwam van verschillende plaatsen in de omgeving, waar het in dagbouw werd gewonnen. Voor verdere verwerking werd het in manden gevuld en te paard of per muilezel naar de smelterij vervoerd. Het eigenlijke proces van het vervaardigen van ijzerovens werd gedaan met behulp van zogenaamde race-ovens.

Nadat we de opgravingen in detail hebben bekeken, lopen we verder. Na een paar meter slaan we linksaf bij het kruispunt met het oude basaltkruis. Even later komen we bij een breder dwarspad, dat we naar links volgen. Van veraf ziet u al het volgende informatiebord op de open plek links van het pad (bord 5 "Breiter Kopf"). In de bodem van de helling kunnen vooral onze jongste wandelaars proberen ijzer te vinden.

Het gelige gesteente vlak onder de toplaag van de bosbodem is doorspekt met roodachtige tot zwartbruine verkleuringen, die soms duidelijk zichtbaar zijn als aderen, soms als lagen. We hebben ijzerhoudend gesteente ontdekt (bruine ijzersteen). Het werd meer dan 250 miljoen jaar geleden gevormd. De plaquette informeert ons over de geologische gebeurtenissen die hiertoe hebben geleid. We hebben nu ook een verklaring voor de talrijke greppels, trechters (kuilen) en terpen in het bos langs ons pad.

Even later, met een klein roestrood souvenir op zak, vervolgen wij onze wandeling langs het historische ijzeren pad. Het bos aan weerszijden van ons pad is ook interessant, het fungeert duidelijk als een dam. Links zien we aan de typische zure grassen (sedges) dat regenwater hier slecht kan afvloeien (waterlogging). Rechts van het pad laat de bodemvegetatie een heel ander beeld zien. Kamperfoelie en braamstruiken gedijen weelderig tussen de dennenstammen.

Bij het volgende kruispunt bij de twee rotsblokken, gaat het pad rechtdoor omhoog. Ook hier zijn de sporen van de vroege mijnwerkers onmiskenbaar. Als we de bomen en de bodemvegetatie wegdenken, kunnen we ons het vroegere "maanlandschap" voorstellen dat hier bestond in de tijd van de ertszoekers. Milieubescherming bestond toen nog niet en de behoefte aan grondstoffen voor de ijzerfabrieken was enorm. Even later bereiken we de schuilhut "Alte Mauer".

Vanaf hier gaan we bergafwaarts naar de parkeerplaats bij de "Waldwinkel". Bij het oude stenen kruis, volgt u de borden naar "Historische Straße" naar rechts. Bij de boswachtershut met het hertengewei aan de gevel, gaan we het bos weer in. Even later slaan we linksaf. Het pad leidt ons terug naar open velden en nadat we de hoogte zijn overgestoken, ligt Ramersbach voor ons.

Een kwartier later bereiken we de eerste huizen. Dan, ter hoogte van een kleine kapel, komen we bij de weg Ramersbach - Ahrbrück, die we naar links volgen in de richting van het centrum van het dorp. Bij de splitsing van deze weg met de hoofdweg slaan we rechtsaf. U passeert de kerk en het kleine door bomen beschaduwde dorpspleintje en de winkel "Tante Emma" tot op het niveau van de oude school, waar u voorzichtig de weg oversteekt en, de bordjes in de bosweg volgend, even later de binnenplaats van de herberg "Halfenhof" bereikt.

In de Middeleeuwen werden boeren die de helft van hun inkomen als pacht aan de vorst moesten afdragen, Halfer genoemd. Het nette pand maakt een uitnodigende indruk. We gaan de rustieke Halfenstube binnen. Talrijke foto's, aangevuld met modellen in vitrines en allerlei voorwerpen, documenteren het dagelijkse werk van de houtskoolbranders die tot in de 20e eeuw in deze streek houtskool produceerden. Na een uitstekende maaltijd, afgerond met een klassieke rode Ahr-wijn, zetten we onze wandeling voort. De borden volgend, gaan we het dorp uit naar de Florian hut aan de rand van het bos en dalen rechts af het dal in.

We volgen het wandelpad tot we bij een markante splitsing komen. Wij volgen het rechterpad enkele meters tot aan het informatiebord, dat al van verre duidelijk zichtbaar is. We leren dat er in de Romeinse tijd op deze plek een statige boerderij stond. Er blijft echter heel weinig over. Een paar resten van muren, fragmenten van bakstenen, niets meer. Terug op het wandelpad dalen we verder de vallei af tot aan de voet van de Bachemer Bach, die we oversteken.

Op de tegenoverliggende helling, gaan we half recht op de weg af. Volg de weg een paar meter naar links tot u bij de volgende wegwijzer komt, die u naar rechts naar een bospad leidt. Langs het pad kunnen we overal stenen verzamelen, die sporen van rood ijzer vertonen. Dan splitst het pad zich. We houden links aan en keren, de markeringen volgend, even later terug naar het beginpunt van onze wandeling langs het pad dat we al gedeeltelijk kennen.

Bron: General-Anzeiger Bonnwww.ga-bonn.de